🎯 0.10: Python Sınıflar

class Kopek:
    """Köpek sınıfı - basit bir örnek"""

    # Constructor - obje oluşturulurken çalışır
    def __init__(self, isim, yas):
        self.isim = isim  # Instance variable
        self.yas = yas    # Instance variable
        print(f"Yeni bir köpek oluşturuldu: {isim}")

    # Instance method
    def havla(self):
        print(f"{self.isim}: Hav hav!")

    def bilgi_goster(self):
        print(f"İsim: {self.isim}, Yaş: {self.yas}")

# Obje oluşturma (instantiation)
kopek1 = Kopek("Karabaş", 3)
kopek2 = Kopek("Pamuk", 5)

print("\n--- Köpek 1 ---")
kopek1.bilgi_goster()
kopek1.havla()

print("\n--- Köpek 2 ---")
kopek2.bilgi_goster()
kopek2.havla()

class Dikdortgen:
    """Dikdörtgen sınıfı"""

    def __init__(self, genislik, yukseklik):
        """Constructor - dikdörtgen oluşturur"""
        self.genislik = genislik
        self.yukseklik = yukseklik

    def alan_hesapla(self):
        """Dikdörtgenin alanını hesaplar"""
        return self.genislik * self.yukseklik

    def cevre_hesapla(self):
        """Dikdörtgenin çevresini hesaplar"""
        return 2 * (self.genislik + self.yukseklik)

    def kare_mi(self):
        """Dikdörtgenin kare olup olmadığını kontrol eder"""
        return self.genislik == self.yukseklik

    def bilgi_yazdir(self):
        """Dikdörtgen bilgilerini yazdırır"""
        print(f"Dikdörtgen:")
        print(f"  Genişlik: {self.genislik}")
        print(f"  Yükseklik: {self.yukseklik}")
        print(f"  Alan: {self.alan_hesapla()}")
        print(f"  Çevre: {self.cevre_hesapla()}")
        print(f"  Kare mi? {'Evet' if self.kare_mi() else 'Hayır'}")

# Dikdörtgen objeleri oluştur
dikdortgen1 = Dikdortgen(5, 10)
dikdortgen2 = Dikdortgen(7, 7)

print("=== Dikdörtgen 1 ===")
dikdortgen1.bilgi_yazdir()

print("\n=== Dikdörtgen 2 ===")
dikdortgen2.bilgi_yazdir()

def ebob_hesapla(a, b):
    """En Büyük Ortak Bölen (Öklid algoritması)"""
    while b:
        a, b = b, a % b
    return a

class Kesir:
    """Matematiksel kesir sınıfı"""

    def __init__(self, pay, payda):
        """Kesir oluştur"""
        if payda == 0:
            print("HATA: Payda sıfır olamaz!")
            self.pay = 0
            self.payda = 1
        else:
            self.pay = pay
            self.payda = payda
            self.sadelestir()

    def sadelestir(self):
        """Kesri sadeleştirir (EBOB ile)"""
        ebob = ebob_hesapla(abs(self.pay), abs(self.payda))
        self.pay //= ebob
        self.payda //= ebob

        # Payda negatifse işareti paya taşı
        if self.payda < 0:
            self.pay = -self.pay
            self.payda = -self.payda

    def goster(self):
        """Kesri string olarak döndürür"""
        if self.payda == 1:
            return str(self.pay)
        return f"{self.pay}/{self.payda}"

    def ondalik(self):
        """Kesrin ondalık değerini döndürür"""
        return self.pay / self.payda

    def topla(self, diger):
        """İki kesri toplar"""
        yeni_pay = self.pay * diger.payda + diger.pay * self.payda
        yeni_payda = self.payda * diger.payda
        return Kesir(yeni_pay, yeni_payda)

    def cikar(self, diger):
        """İki kesri çıkarır"""
        yeni_pay = self.pay * diger.payda - diger.pay * self.payda
        yeni_payda = self.payda * diger.payda
        return Kesir(yeni_pay, yeni_payda)

    def carp(self, diger):
        """İki kesri çarpar"""
        yeni_pay = self.pay * diger.pay
        yeni_payda = self.payda * diger.payda
        return Kesir(yeni_pay, yeni_payda)

    def bol(self, diger):
        """Birinci kesri ikinciye böler"""
        yeni_pay = self.pay * diger.payda
        yeni_payda = self.payda * diger.pay
        return Kesir(yeni_pay, yeni_payda)

# Kesir objeleri oluştur
k1 = Kesir(3, 4)
k2 = Kesir(2, 5)
k3 = Kesir(6, 8)  # Sadeleştirilecek -> 3/4

print("Kesir Örnekleri:")
print(f"k1 = {k1.goster()} = {k1.ondalik():.4f}")
print(f"k2 = {k2.goster()} = {k2.ondalik():.4f}")
print(f"k3 = {k3.goster()} (6/8 sadeleştirildi)")

# İşlemler
print("\n=== İşlemler ===")
toplam = k1.topla(k2)
print(f"{k1.goster()} + {k2.goster()} = {toplam.goster()}")

fark = k1.cikar(k2)
print(f"{k1.goster()} - {k2.goster()} = {fark.goster()}")

carpim = k1.carp(k2)
print(f"{k1.goster()} × {k2.goster()} = {carpim.goster()}")

bolum = k1.bol(k2)
print(f"{k1.goster()} ÷ {k2.goster()} = {bolum.goster()}")

# Zincirleme işlem
k4 = Kesir(1, 2)
k5 = Kesir(1, 3)
k6 = Kesir(1, 6)
sonuc = k4.topla(k5).topla(k6)
print(f"\n1/2 + 1/3 + 1/6 = {sonuc.goster()}")

class Ucgen:
    """Üçgen sınıfı - üç kenar uzunluğu ile tanımlanır"""

    def __init__(self, a, b, c):
        """Üçgen oluştur"""
        self.a = a
        self.b = b
        self.c = c

        if not self.gecerli_mi():
            print("UYARI: Bu kenar uzunlukları geçerli bir üçgen oluşturmaz!")

    def gecerli_mi(self):
        """Üçgen eşitsizliğini kontrol eder"""
        return (self.a + self.b > self.c and
                self.a + self.c > self.b and
                self.b + self.c > self.a)

    def cevre(self):
        """Üçgenin çevresini hesaplar"""
        return self.a + self.b + self.c

    def alan(self):
        """Üçgenin alanını hesaplar (Heron formülü)"""
        if not self.gecerli_mi():
            return 0

        s = self.cevre() / 2
        alan = (s * (s - self.a) * (s - self.b) * (s - self.c)) ** 0.5
        return alan

    def dik_mi(self):
        """Üçgenin dik olup olmadığını kontrol eder"""
        kenarlar = sorted([self.a, self.b, self.c])
        return abs(kenarlar[0]**2 + kenarlar[1]**2 - kenarlar[2]**2) < 0.0001

    def bilgi_yazdir(self):
        """Üçgen bilgilerini yazdırır"""
        print(f"Üçgen Kenarları: a={self.a}, b={self.b}, c={self.c}")
        if self.gecerli_mi():
            print(f"Çevre: {self.cevre():.2f}")
            print(f"Alan: {self.alan():.2f}")
            print(f"Dik üçgen mi? {'Evet' if self.dik_mi() else 'Hayır'}")

# Test
print("=== Dik Üçgen (3-4-5) ===")
ucgen1 = Ucgen(3, 4, 5)
ucgen1.bilgi_yazdir()

print("\n=== Normal Üçgen ===")
ucgen2 = Ucgen(7, 8, 9)
ucgen2.bilgi_yazdir()

class Ogrenci:
    """Öğrenci bilgi sistemi sınıfı"""

    # Class variable - tüm öğrenciler için ortak
    okul_adi = "Algoritma Üniversitesi"

    def __init__(self, ad, soyad, numara):
        """Öğrenci oluştur"""
        self.ad = ad
        self.soyad = soyad
        self.numara = numara
        self.notlar = []

    def not_ekle(self, ders, not_degeri):
        """Öğrenciye not ekler"""
        if 0 <= not_degeri <= 100:
            self.notlar.append({'ders': ders, 'not': not_degeri})
            print(f"✓ {ders}: {not_degeri} eklendi")
        else:
            print("❌ Not 0-100 arasında olmalı!")

    def ortalama(self):
        """Not ortalamasını hesaplar"""
        if len(self.notlar) == 0:
            return 0
        toplam = sum(n['not'] for n in self.notlar)
        return toplam / len(self.notlar)

    def rapor(self):
        """Öğrenci raporunu gösterir"""
        print("=" * 50)
        print(f"ÖĞRENCI RAPORU - {Ogrenci.okul_adi}")
        print("=" * 50)
        print(f"Ad Soyad: {self.ad} {self.soyad}")
        print(f"Numara: {self.numara}")
        print("-" * 50)
        for n in self.notlar:
            print(f"  {n['ders']}: {n['not']}")
        print("-" * 50)
        if len(self.notlar) > 0:
            print(f"Ortalama: {self.ortalama():.2f}")
        print("=" * 50)

# Test
ogrenci1 = Ogrenci("Ahmet", "Yılmaz", "2021001")
ogrenci1.not_ekle("Algoritmalar", 85)
ogrenci1.not_ekle("Veri Yapıları", 92)
ogrenci1.not_ekle("Veritabanı", 78)

print()
ogrenci1.rapor()

class BankaHesabi:
    """Basit banka hesabı sınıfı"""

    def __init__(self, hesap_sahibi, bakiye=0):
        """Banka hesabı oluştur"""
        self.hesap_sahibi = hesap_sahibi
        self.bakiye = bakiye
        print(f"✓ Hesap oluşturuldu: {hesap_sahibi}")

    def para_yatir(self, miktar):
        """Hesaba para yatırır"""
        if miktar <= 0:
            print("❌ Miktar pozitif olmalı!")
            return False

        self.bakiye += miktar
        print(f"✓ {miktar} TL yatırıldı. Yeni bakiye: {self.bakiye} TL")
        return True

    def para_cek(self, miktar):
        """Hesaptan para çeker"""
        if miktar <= 0:
            print("❌ Miktar pozitif olmalı!")
            return False

        if miktar > self.bakiye:
            print(f"❌ Yetersiz bakiye! Mevcut: {self.bakiye} TL")
            return False

        self.bakiye -= miktar
        print(f"✓ {miktar} TL çekildi. Yeni bakiye: {self.bakiye} TL")
        return True

    def bakiye_goster(self):
        """Bakiyeyi gösterir"""
        print(f"{self.hesap_sahibi} - Bakiye: {self.bakiye} TL")

# Test
hesap1 = BankaHesabi("Ahmet Yılmaz", 1000)
print()

hesap1.bakiye_goster()
print()

hesap1.para_yatir(500)
hesap1.para_cek(200)
print()

hesap1.para_cek(5000)  # Yetersiz bakiye
print()

hesap1.bakiye_goster()