🔀 0.4: Koşullu İfadeler

📖 Koşullu İfade Nedir?

Koşullu ifadeler, programın belirli koşullara göre farklı davranmasını sağlar. "Eğer şu olursa bunu yap, olmazsa şunu yap" mantığıyla çalışır.

✅ 1. if Yapısı

Koşul doğruysa (True) kod bloğu çalışır:

if koşul:
    # Koşul True ise bu blok çalışır
    # Girinti (4 boşluk) zorunludur!

yas = 20

if yas >= 18:
    print("Reşitsiniz")
    print("Oy kullanabilirsiniz")

print("Program devam ediyor...")  # Her durumda çalışır

↔️ 2. if-else Yapısı

Koşul doğruysa bir blok, yanlışsa başka bir blok çalışır:

if koşul:
    # Koşul True ise burası çalışır
else:
    # Koşul False ise burası çalışır

n = int(input("Bir sayı girin: "))

if n % 2 == 0:
    print("Çift sayı")
else:
    print("Tek sayı")

sayi = float(input("Sayı: "))

if sayi >= 0:
    print("Pozitif veya sıfır")
else:
    print("Negatif")

🔀 3. if-elif-else Yapısı

Birden fazla koşulu kontrol etmek için elif (else if) kullanılır:

if koşul1:
    # Koşul1 True ise
elif koşul2:
    # Koşul1 False, Koşul2 True ise
elif koşul3:
    # Koşul1 ve 2 False, Koşul3 True ise
else:
    # Hiçbiri True değilse

sayi = int(input("Bir sayı girin: "))

if sayi > 0:
    print("Pozitif")
elif sayi < 0:
    print("Negatif")
else:
    print("Sıfır")

not_degeri = int(input("Notunuz: "))

if not_degeri >= 90:
    print("Harf Notu: AA")
elif not_degeri >= 80:
    print("Harf Notu: BA")
elif not_degeri >= 70:
    print("Harf Notu: BB")
elif not_degeri >= 60:
    print("Harf Notu: CB")
elif not_degeri >= 50:
    print("Harf Notu: CC")
else:
    print("Harf Notu: FF (Kaldınız)")

📦 4. İç İçe (Nested) if Yapıları

if blokları iç içe kullanılabilir:

sayi = int(input("Bir sayı girin: "))

if sayi > -10:
    if sayi >= 0:
        print("Doğal sayı")
    else:
        print("Doğal sayı değil")
else:
    print("Doğal sayı değil ve çok küçük sayı")

x = float(input("x: "))
y = float(input("y: "))

if x > y:
    print(f"Büyük olan: {x}")
elif y > x:
    print(f"Büyük olan: {y}")
else:
    print("İki sayı eşit")

🎯 5. Pratik Örnekler

a = float(input("a: "))
b = float(input("b: "))
c = float(input("c: "))

# Yöntem 1: İç içe if kullanarak
max_val = a
if b > max_val:
    max_val = b
if c > max_val:
    max_val = c

print(f"En büyük: {max_val}")

a = float(input("a: "))
b = float(input("b: "))
c = float(input("c: "))
d = float(input("d: "))

# Ternary operatör ile kısa yol
max1 = a if a > b else b
max2 = c if c > d else d
max_val = max1 if max1 > max2 else max2

print(f"En büyük: {max_val}")

# Üçgenin var olabilmesi için:
# İki kenarın toplamı üçüncü kenardan büyük olmalı

a = float(input("1. kenar: "))
b = float(input("2. kenar: "))
c = float(input("3. kenar: "))

if a + b > c and a + c > b and b + c > a:
    print("Geçerli bir üçgen")
    
    # Üçgen türünü belirle
    if a == b == c:
        print("Eşkenar üçgen")
    elif a == b or b == c or a == c:
        print("İkizkenar üçgen")
    else:
        print("Çeşitkenar üçgen")
else:
    print("Geçerli bir üçgen değil")

a = float(input("Birinci sayı: "))
b = float(input("İkinci sayı: "))
islem = input("İşlem (+, -, *, /): ")

if islem == "+":
    sonuc = a + b
elif islem == "-":
    sonuc = a - b
elif islem == "*":
    sonuc = a * b
elif islem == "/":
    if b != 0:
        sonuc = a / b
    else:
        sonuc = "Hata: Sıfıra bölme!"
else:
    sonuc = "Hata: Geçersiz işlem!"

print(f"Sonuç: {sonuc}")

# Artık yıl kuralları:
# 1. 4'e bölünmeli
# 2. 100'e bölünüyorsa, 400'e de bölünmeli

yil = int(input("Yıl: "))

if yil % 4 == 0:
    if yil % 100 == 0:
        if yil % 400 == 0:
            print(f"{yil} artık yıldır")
        else:
            print(f"{yil} artık yıl değildir")
    else:
        print(f"{yil} artık yıldır")
else:
    print(f"{yil} artık yıl değildir")

# Veya tek satırda:
# artik = (yil % 4 == 0) and (yil % 100 != 0 or yil % 400 == 0)

# Geçme koşulları:
# 1. Ortalama >= 50
# 2. Final >= 50
# 3. Devamsızlık < 30%

vize = float(input("Vize notu: "))
final = float(input("Final notu: "))
devamsizlik = int(input("Devamsızlık yüzdesi: "))

ortalama = vize * 0.4 + final * 0.6

if devamsizlik >= 30:
    print("Devamsızlıktan kaldınız!")
elif final < 50:
    print("Final notu yetersiz!")
elif ortalama < 50:
    print(f"Ortalamanız yetersiz ({ortalama:.1f})")
else:
    print(f"Tebrikler! Geçtiniz. Ortalama: {ortalama:.1f}")

⚡ 6. Ternary (Üçlü) Operatör

Tek satırda if-else yazmak için kullanılır:

değer = sonuç1 if koşul else sonuç2

# Tek mi çift mi?
n = 7
sonuc = "Çift" if n % 2 == 0 else "Tek"
print(sonuc)  # Tek

# İki sayıdan büyüğü
a, b = 10, 25
buyuk = a if a > b else b
print(f"Büyük olan: {buyuk}")  # 25

# Mutlak değer
sayi = -15
mutlak = sayi if sayi >= 0 else -sayi
print(f"|{sayi}| = {mutlak}")  # 15

# Not durumu
not_degeri = 65
durum = "Geçti" if not_degeri >= 50 else "Kaldı"
print(durum)  # Geçti

📋 Özet